ျမန္မာအင္းမ်ား စီစဥ္ပံု (၄)

စကားဦး။ ။ ေက်းဇူးရွင္ သင္ဆရာ၊ ျမင္ဆရာ၊ ၾကားဆရာ အားလံုးအား ဤေဆာင္းပါးျဖင့္ ဦးခိုက္ပူေဇာ္ပါ၏။

Miscellaneous is always the largest category.
(Joel Rosenberg)

ျမန္မာအင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စီစဥ္ပံု နည္းစနစ္ အခ်ိဳ႕ကို သခၤ်ာ႐ႈေထာင့္ကေန ေရးသားခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒီတစ္ေခါက္မွာေတာ့ ဟင္းအေၾကာင္း ေယာင္းမ မသိရ မျဖစ္ရေလေအာင္... အင္း၊ စမ စတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေထြေထြ ဗဟုသုတေလးေတြကို မွ်ေဝခ်င္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ လက္လွမ္းမီသ၍ ဖတ္႐ႈေလ့လာမိသေလာက္ စာအုပ္ေတြကေန ကိုးကားေရးသားတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ လိုအပ္သည္မ်ား လစ္ဟာမႈမ်ား ရွိပါက ခင္မင္စြာျဖင့္ အၾကံျပဳ ေဝဖန္ႏိုင္ၾကပါသည္။

========================================

အင္း၊ လက္ဖြဲ႕ စသည္တို႔ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သုေတသန ႐ုပ္ျပအဘိဓာန္မွ ေအာက္ပါအတိုင္း ဖြင့္ဆိုထားပါသည္။

အင္း အိုင္ ခါးလွည့္ လက္ဖြဲ႕ မႏၲရားမ်ိဳး ၇-ပါး။ ။ ဘားနဒ္ ပိဋကတိုက္ ေလာကီပရပိုဒ္
တစ္ေစာင္မွ၊ ဘားမဲ့ ေလာကီက်မ္းကိုညႊန္းသည္။
(၁) အင္း - အကြက္မွန္ခ်၍ ဂဏန္းေရးသြင္းေသာ အရာ၀တၳဳကိုေခၚဆိုသည္။
(၂) အိုင္ - အကြက္မွန္ခ်၍ စ-ဓ-ဗ-၀ စသည္ အကၡရာ ေရးသြင္းထားသည့္အရာကိုဆိုသည္။
(၃) ခါးလွည့္ - ေရႊျပား ေငြျပား ထန္းရြက္ ေပရြက္စသည္တို႔၌ စာတန္းေရး၍ ခါး၌ပတ္စည္း
ရသည့္အရာကိုဆိုသည္။
(၄) လက္ဖြဲ႕ - အင္း အိုင္ အျပားအခ်ပ္ကိုလိပ္၍ ေခါက္၍ ႀကိဳးျဖင့္ဖြဲ႕ေဆာင္ရေသာအရာကို ဆိုသည္။
(၅) မႏၲရား - ေၾသာင္း အစထား၍ ရြတ္ဆို မန္းမႈတ္ရေသာအရာ၊ ဥပမာ "ေၾသာင္း ဒူေရ ဒူေရ သြာဟ"စသည္မ်ိဳး။
(၆) မႏၲန္ - ဥံဳ အစခံ၍ ရြတ္ဆိုမန္းမႈတ္ရသည့္အရာမ်ိဳး၊ ဥပမာ- "ဥံဳ စြာရတီက် ေမ မာတာ" စသည္မ်ိဳး။
(၇) ဂါထာ - ဥံဳ ေၾသာင္း မပါေသာ ရြတ္ဆိုမႈမ်ိဳး၊ ပရိတ္ၾကီး-စသည္။

(သုျပအဘိဓာန္၊ http://thupya2008a.blogspot.com/2008/11/blog-post_9679.html)

========================================

ခရီးေဆာင္ ျမန္မာအဘိဓာန္ကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္း ဖြင့္ဆိုပါတယ္။

အင္း - ေလာကီပညာအရ ဂဏန္း အကၡရာမ်ားကို ေရးသားစီရင္ထားေသာ ဇယားကြက္။
အင္းကန္း - အင္းအစီအရင္ မေအာင္ျမင္ ျဖစ္သည္။
အင္းက်ိဳး - အင္းအစီအရင္ ခၽြတ္ယြင္းသည္။ အင္းအစြမ္း ပ်က္ျပယ္သည္။
အင္းခ် - ေလာကီပညာအရ ဂဏန္း၊ အကၡရာမ်ားကို အင္းကြက္တြင္ စီရင္ ေရးသြင္းသည္။
အင္းဆန္ - အင္းကြက္အတြင္း၌ ေရးသားေသာ ဂဏန္း၊ အကၡရာ။
စမ - အင္း စသည္တို႔တြင္ သြတ္သြင္း အသံုးျပဳေလ့ရွိေသာ စ၊ ဓ၊ ဗ၊ ဝ စသည့္ အကၡရာစု
ခရာ - အကၡရာ။
ခရာေစာက္အင္း - မ်ဥ္းမတ္ ဇယားကြက္။
ခါးလွည့္ - ခါးတြင္ ႀကိဳးျဖင့္ ရစ္ပတ္ ေဆာင္ထားရေသာ လက္ဖြဲ႔။
လက္ဖြဲ႕ - ေဘးရန္ ကာဆီးရန္ ေရႊျပား၊ ေငြျပား စသည္၌ အင္းခ်ကာ လိပ္၍ ခ်ည္ျဖင့္ ထံုးဖြဲ႕ထားေသာ အေဆာင္ပစၥည္း။
မႏၲရား - မႏၲန္ (သကၠတ၊ မျႏၲ )
မႏၲန္ - မန္းမႈတ္ရြတ္ဆိုရေသာ စကားစု (သကၠတ၊ မျႏၲ)
မန္း - ေဘးအႏၲာရယ္ ေပ်ာက္ျပယ္ေစရန္ မႏၲန္ကို ရြတ္ဆိုသည္။
ဂါထာ - ၁။ ဆန္းက်မ္းတြင္ ျပဆိုထားသည့္ စည္းကမ္းတို႔ႏွင့္အညီ ေရးစီေသာ ပါဠိကဗ်ာ။
ဂါထာ - ၂။ လိုအင္ဆႏၵ ျပည့္ဝေစေၾကာင္း ေၾသာင္း၊ ဥံဳခံ၍ ရြတ္ရေသာ စာ (ပါဠိ၊ ဂါထာ)
သိဒၶိ - ၿပီးေျမာက္ျခင္း
သိဒၶိတင္ - လက္ဖြဲ႕စသည္ကို အစြမ္းထက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္သည္။
ယၾတာ - ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေသာ မေကာင္းက်ိဳးကို ပ်က္ျပယ္ေစရန္ ေဗဒင္ပညာအရ ေဆာင္ရြက္ေသာ အစီအရင္။ (သကၠတ၊ ယာၾတာ)
ယၾတာေခ် - ယၾတာ အစီအရင္ ျပဳလုပ္သည္။

(ခရီးေဆာင္ ျမန္မာအဘိဓာန္)

========================================

ပထမံ စမဝိဇၨာ စာအုပ္တြင္ ဆရာေအာင္ႏွင့္ ဆရာေတာ္ ဦးသုဇာတတို႔၏ အေမးအေျဖခန္းမွာ ဂါထာ၊ မႏၲန္ စသည္တို႔ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး

အရွင္ဘုရား...
ဂါထာ၊ မႏၲန္၊ မႏၲရားတို႔သည္ မည္သို႔ ကြဲျပား ျခားနားပါသနည္း ဘုရား

ဒကာ...
ပါဠိ၊ အ႒ကထာ ဋီကာက်မ္းတို႔ လာသမွ်ကို ဂါထာေခၚသည္။

ဥံဳ - ပါသည္ကို မႏၲန္ေခၚသည္

ေၾသာင္း - ပါသည္ကို မႏၲရား ေခၚသည္။

(၉၆၊ ပထမံ စမဝိဇၨာ)

========================================

အင္းက်ိဳးျခင္း၊ အင္းကန္းျခင္း၊ အင္းေပါက္ျခင္းတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သုေတသန ႐ုပ္ျပအဘိဓာန္ႏွင့္ ပထမံ စမဝိဇၨာ စာအုပ္ေတြမွာေတာ့ ဒီအတိုင္း ျပဆိုပါတယ္။

အင္းကန္းျခင္း ၇-ပါး။ ။ အင္းကြက္ထဲ၌ အင္းဆန္သြင္းေသာအခါ ေအာက္ပါအျပစ္ ၇-ပါးေၾကာင့္ အက်ိဳခံစားခြင့္တန္ခိုးအာနိသင္မရွိ၊ အင္းသည္ သူကန္းသဖြယ္ျဖစ္သြားသည္ဟူ၏၊
(၁) နကၡတ္ မမွန္ျခင္း၊
(၂) အင္းဆန္ဂဏန္းအကၡရာ မမွန္ျခင္း၊
(၃) အင္းသြား အလွည့္ မမွန္ျခင္း၊
(၄) အကၡရာဂဏန္း မညီမတန္းျခင္း၊
(၅) ကိုယ္၀န္ေဆာင္မသန္႔ရွင္းသူတို႔ ကိုင္ျခင္း၊
(၆) အင္းခ်သူ၏ကိုယ္လက္ မသန္႔ ညစ္ပတ္ျခင္း၊
(၇) ဂါထာဗႏၶ မမွန္ျခင္း။

အင္းက်ိဳးျခင္း ၇-ပါး။ ။ အင္းခ်စဥ္ အျပစ္ ၇-ပါးေၾကာင့္ အင္းက်ိဳးပ်က္သြားသည္ဟူ၏၊
(၁) လူေနရာေရႊ႕ျခင္း၊ ဣရိယာပုထ္ေျပာင္းလဲျခင္း၊
(၂) စကားေျပာျခင္း၊ ေတးသီေလခြၽန္ျခင္း၊
(၃) လူးလည္း၍စီစဥ္ျခင္း၊
(၄) စီရင္မၿပီးမီ ထ၍သြားျခင္း၊
(၅) အင္းအံုျပတ္ျခင္း၊
(၆) စတုရန္း ၄-မ်က္ႏွာမ်ဥ္းမသားမီ အတြင္းမ်ဥ္းမ်ားကိုသားျခင္း၊
(၇) အင္းေပါင္ေရႊ႕ျခင္း။

အင္းေပါက္ျခင္း ၇-ပါး။ ။ ေပါက္ထြက္ေနေသာအင္းကား တန္ခိုးမရွိဟူ၏၊
(၁) အင္းေပါင္ခ်င္းမထိစပ္ျခင္း၊
(၂) အင္းေပါင္အင္းကြက္ကို မ်ဥ္းေဖါက္ထြက္ေနျခင္း၊
(၃) အင္းခ်မမွန္ျခင္း၊
(၄) အင္းေပါင္ႏွင့္ အင္းဆန္ထိစပ္ေနျခင္း၊
(၅) ဂဏန္းေထာင့္မကိုက္ျခင္း၊
(၆) အကၡရာမပီသ မမွန္ျခင္း၊
(၇) အင္းကြက္ခ်မညီျခင္း။
မွတ္ခ်က္။ ။ အင္းကြက္ကို ၀က္ေခါင္းထိုးလွ်င္ကိုက္ေနရမည္ဟူ၏။

အင္းက်ိဳးျခင္း ၇ပါး၊ အင္းကန္းျခင္း ၇ပါး၊ အင္းေပါက္ျခင္း ၇ပါး စေသာအားျဖင့္ မေအာင္ျမင္ျခင္း ပ်က္စီးျခင္း အဂၤါရပ္ ၂၁ပါး ရွိေလသည္။

(၈ - ၁၀၊ ပထမံ စမဝိဇၨာ။ သုျပ အဘိဓာန္၊ http://thupya2008a.blogspot.com/2008/11/blog-post_9679.html)

========================================

ပေယာဂအင္းႏွင့္ ရတနာ ဒီပံ စာအုပ္မ်ားမွာေတာ့


အင္းေပါက္ျခင္း လကၡဏာ ရွစ္ပါး
(၁) အင္းေဘာင္ျခင္း မထိဆက္မိ၍ ေပါက္ျခင္း
(၂) အင္းကြက္ မညီညြတ္၍ ေပါက္ျခင္း
(၃) အင္းေဘာင္ေလးေထါင့္၊ တဘက္တိုရွည္ ျဖစ္ေန၍ ေပါက္ျခင္း
(၄) အင္းေဘာင္တားစဥ္ စိတ္မၿငိမ္၍ ေပါက္ျခင္း
(၅) အင္းခ်စဥ္ မႏၲန္မစုတ္မိ၍ ေပါက္ျခင္း
(၆) ဂဏန္း အကၡရာမ်ား အင္းေဘာင္ကို ထိ၍ ေပါက္ျခင္း
(၇) အင္းအတြင္းမ်ဥ္းမ်ား၊ အစြန္းပိုလြန္၍ ေပါက္ျခင္း
(၈) ဂဏန္း ေခါင္းငိုက္ တိုရွည္ျဖစ္ေနသျဖင့္ ေပါက္ျခင္း
ဤရွစ္ပါးတည္း။

အင္းကန္းျခင္း လကၡဏာ ရွစ္ပါး
(၁) အကၡရာ သြင္းရာဝယ္ အင္းသြားမမွန္၍ ကန္းျခင္း
(၂) နကၡတ္မမွန္၍ ကန္းျခင္း
(၃) အကၡရာ ဂဏန္းမွစ၍ အႀကီးအငယ္၊ အတိုအရွည္ မသင့္၍ ကန္းျခင္း
(၄) အကၡရာ ဂဏန္းမွစ၍ အထားအသို အေက်ာက္အကန္ မမွန္၍ ကန္းျခင္း
(၅) မသိုးမသန္႔ေသာ ေနရာဝယ္ စီရင္မိ၍ ကန္းျခင္း
(၆) ကိုယ္မသန္႔စင္၊ သီလမစင္ၾကယ္၍ ကန္းျခင္း
(၇) စီရင္ထားရာဝယ္ မစင္ၾကယ္သူ ကိုင္မိ၍ ကန္းျခင္း
(၈) ဂါထာစုတ္ရာဝယ္ ရြတ္ဘတ္သည့္ အသံခၽြတ္ယြင္း၍ ကန္းျခင္း
ဤရွစ္ပါးတည္း။

အင္းက်ိဳးျခင္း လကၡဏာ ရွစ္ပါး
(၁) အင္းစီရင္ရာဝယ္ ေနရာမသန္႔ရွင္း၍ က်ိဳးျခင္း
(၂) အင္းေဘာင္ အထားအသို ေစာင္းငဲ့၍ က်ိဳးျခင္း
(၃) စီရင္စဥ္ စကားဆိုမိ၍ က်ိဳးျခင္း
(၄) စီရင္စဥ္ တံေတြးမ်ိဳမိ၍ က်ိဳးျခင္း
(၅) ကိုယ္ကို တြန္႔လိမ္ လူးလဲျခင္း၊ အေနအထားျပင္ျခင္း၊ ထိတ္လန္႔ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ က်ိဳးျခင္း
(၆) မၿပီးခင္ ေနရာေျပာင္းလႊဲစီရင္မိ၍ က်ိဳးျခင္း
(၇) အလံုးစံု စီရင္ရာ၌ ဥံဳျပတ္၍ က်ိဳးျခင္း
(၈) မဟာရံ မခတ္မီ အစဥ္အတိုင္းထား၍ က်ိဳးျခင္း
ဤရွစ္ပါးတည္း။

(၈၇ - ၈၉၊ ရတနာဒီပံ။ ၅ - ၇၊ ပေယာဂအင္း)

========================================

အင္းခ်သူ၏ အဂၤါႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သုျပအဘိဓာန္မွာ ဆိုထားတာက...

အင္းခ်သူအဂၤါ ၈-ပါး။ ။ ဤအဂၤါရွစ္ပါးျပည့္စံုမွသာလွ်င္ ထူးျမတ္လြန္ကဲေသာ အက်ိဳးေက်းဇူးဂုဏ္ထူး လာဘ္ျမတ္တို႔ကို ေပးစြမ္းႏိုင္သည္ဟူ၏၊
(၁) မိမိစီရင္ေသာအင္းကို ယံုၾကည္ေလးျမတ္ျခင္း၊
(၂) ေကာင္းေသာအလိုဆႏၵ၀ီရိယရွိရျခင္း၊
(၃) ေကာင္းမွန္ေသာအသိဥာဏ္ရွိရျခင္း၊
(၄) အစီအရင္ကို အရိပ္ျဖင့္မကြယ္ရျခင္း၊
(၅) တစ္စံုတစ္ခုေသာ ဒြါရကိုမပိတ္ရျခင္း၊
(၆) စကားမေျပာရ၊ အျခားသို႔လွည့္မၾကည့္ရျခင္း၊
(၇) မၿပီးခင္ ေခတၱခမွ် ထ၍မသြားရျခင္း၊
(၈) မိမိစီရင္ေနေသာအင္းမွ တစ္ပါးသို႔ အာ႐ံုမ်ားကို
မေအာက္ေမ့ မေတြးေတာရျခင္း။

(သုျပ အဘိဓာန္၊ http://thupya2008a.blogspot.com/2008/11/blog-post_9679.html)

========================================

အစီအရင္ အထမေျမာက္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ပထမံ စမဝိဇၨာ စာအုပ္မွာေတာ့...

အစီအရင္ ဟူသမွ် အထမေျမာက္၊ မေအာင္ျမင္ျခင္း အေၾကာင္း

(၁) စီရင္သူ၏ ဉာဏ္ ဝီရိယ ညံ့ဖ်င္း၍ မေအာင္ျမင္ျခင္း
(၂) စီရင္သူ၏ အကုသိုလ္ကံေၾကာင့္ မေအာင္ျမင္ျခင္း
(၃) နတ္တို႔ေႏွာင့္ယွက္ဖ်က္ဆီးသျဖင့္ မေအာင္ျမင္ျခင္း
(၄) နည္းမွန္လမ္းက် မဟုတ္၍ မေအာင္ျမင္ျခင္းဟူ၍ ေလးပါးရွိသည္။

(၁) အခ်က္မွာ...
မိမိ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္ျဖင့္ အဖန္ဖန္စိစစ္ရျခင္း၊ ပညာရွိတို႔ႏွင့္ ႏွီးေႏွာတိုင္ပင္ျခင္း၊ စာေပက်မ္းဂန္သေဘာကို စစ္ေၾကာသုတ္သင္၍ ထက္ျမက္ေသာ ဝီရိယျဖင့္ သမာဓိစေသာ တရားတို႔ကို ပူးေပါင္း၍ ေအာင္ျမင္ေစရမည္။

(၂) အခ်က္မွာ...
အကုသိုလ္ကံကို ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ စေသာ ကုသိုလ္ျပဳျခင္း၊ ရတနာ သံုးပါး၊ အနေႏၲာအနႏၲငါးပါးတို႔အား ရွိခိုးပူေဇာ္ျခင္း စေသာ အစီအရင္ျဖင့္ ေအာင္ျမင္ေစရမည္။

(၃) အခ်က္မွာ...
နတ္တို႔ကို ေမတၱာျပဳျခင္း၊ ပူေဇာ္ပသျခင္း စသည္ျဖင့္ ေအာင္ျမင္ေစရမည္။

(၄) အခ်က္မွာ...
ဆရာေကာင္းတို႔၏ နည္းမွန္လမ္းမွန္ကိုသာ ေလ့လာဆည္းပူး၍ လုပ္ေဆာင္ေစရမည္။

မ်ားစြာကုန္ေသာ ေလ့လာလိုက္စားသည့္ ပုဂၢိဳလ္အေပါင္းတို႔သည္ ျပဳမူစီမံပံု ေနရာမက်၍သာ လိုသေလာက္ မၿပီးစီးၾကေပ။

အခ်ိဳ႕ကား...
ေလာကီပညာ မွန္သမွ် နည္းကိုသာ မရ-ရေအာင္ စုေဆာင္း ရွာေဖြၾကသည္။ “နည္းကမခက္၊ လုပ္ပံုခက္သည္”။ ထို႔ေၾကာင့္ အဂၤါ ပေယာဂႏွင့္ လုပ္ပံုလုပ္နည္း လုပ္ထံုးမ်ားကို ဂ႐ုျပဳ လုပ္ေဆာင္ရေပမည္။

(၆၃ - ၆၅၊ ပထမံ စမဝိဇၨာ)

========================================

ျမန္မာျပည္လို အေရွ႕တိုင္းႏိုင္ငံေတြမွာပဲ အထက္ကလို စည္းမ်ဥ္းေတြ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ရွိတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေဆာ္လမြန္ရဲ႕ အေဆာင္မ်ားနဲ႔ စီရင္ပံုအေၾကာင္းကို အေသးစိတ္ ေရးသားထားတဲ့ The Greater Key of Solomon ဆိုတဲ့ စာအုပ္ကို ဖတ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အဲဒီထဲက အစီအရင္ေတြကို စီရင္မယ့္ အခ်ိန္ေတြ၊ ေနရာေတြကိုပါ ေသခ်ာ ညႊန္းဆိုထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ စီရင္မယ့္ ပုဂၢိဳလ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဥပုသ္ေစာင့္ရမွာေတြ၊ လိုက္နာရမွာေတြကိုပါ ေသခ်ာျပဆိုထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ယံုၾကည္မႈတစ္ခုေပၚ အရင္းတည္တဲ့ ဂမၻီရပညာရပ္တိုင္းကို အေရွ႕အေနာက္ရယ္ ခြဲျခားလို႔ ေပါ့တန္တန္ မယူဆမိဖို႔ ေျပာဆိုခ်င္ပါတယ္။

ေနာက္လာမယ့္ ပို႔စ္ေတြမွာေတာ့ ယခင္ေရးခဲ့တဲ့ အဘယဇာတကအင္းရဲ႕ အဆက္ျဖစ္တဲ့ “အာယုခက္အင္း (ဝါ) မဏိေဇာတရသ္အင္း” အေၾကာင္းရယ္၊ ျမန္မာအင္းပညာမွာ မရွိမျဖစ္ ေလ့လာသင့္တဲ့ ျမင္းခုန္နည္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အင္းကြက္ေတြကို ေလ့လာတင္ဆက္ ေရးသားသြားပါဦးမည္။ ယခုပို႔စ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လိုအပ္သည္မ်ား လစ္ဟင္းမႈမ်ားကို လြတ္လပ္စြာျဖင့္ အၾကံျပဳ ေဝဖန္သြားႏိုင္ ၾကပါသည္။

အဆင္ေျပမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ယံုၾကည္လ်က္
အုပ္စိုး

ရည္ညႊန္းစာအုပ္မ်ား

• ပထမံ စမ ဝိဇၨာ၊ သိဒိၶေပါက္က်င့္စဥ္။ ဆရာေအာင္
• လက္ေတြ႕ ပေယာဂ အင္းက်မ္းႀကီး။ အရွင္ေရဝတ
• လက္ေတြ႕ မဟာဒီပံ အင္းသိုက္ႀကီး။ ဆရာႀကီး ဦးသက္ရွည္
• ရတနာဒီပံ၊ ယၾတာဓာတ္႐ိုက္က်မ္း။ ဆရာၾကည္
• သုေတသန ႐ုပ္ျပအဘိဓာန္၊ http://thupya2008a.blogspot.com/
• The Greater Key of Solomon, S. Liddell MacGregor Mathers